LA TRADITION ET LES TRADITIONS
-
C
Domini, Spiritu Sancto... >> ANSELME DE HAVELBERG (Dial., II;
P. L., 188, 1201): « Ecce a Filio, qui adhuc multa se ad dicendum
habere dicit, promittitur, ut videlicet ipse congruo tempore dicat, quod
Filius adhuc ad dicendum se habere dicebat... » DUNS SCOT, Opus
Oxon., IV, d. II, q. 3, n. 15 (éd. VIVÈS, XVII, p. 376): « Et si quaeras
quare voluit Ecclesia istum intellectum ita difficilem huius articuli (la
doctrine de la transsubstantiation, proclamée au concile de Latran
de 1215), cum verba Scripturae possent salvari secundum intellectum
facilem et veriorem secundum apparentium de hoc articulo, dico quod
eo Spiritu expositae sunt Scripturae quo conditae. Et ita supponendum
est quod Ecclesia catholica eo Spiritu exponit quo tradita nobis est
fides, Spiritu scilicet veritatis edocta, et ideo hunc intellectum elegit
quia verum est... Intellectum a Deo traditum Ecclesia explicavit,
directa in hoc, ut creditur, Spiritu veritatis. » Pour l'idée d'explication
de l'Écriture par le même Esprit qui l'a dictée, cf. supra, section A, n. 20.
JEAN DRIEDO, De ecclesiasticis scripturis et dogmatibus, II, 3 (éd. Lou-
vain, 1550, fol. 61 v): « Et quemadmodum Ecclesia regitur in fide et
moribus secundum scripturas sacras, sic et scripturae sacrae intelli-
guntur non secundum sensum quem sibi unusquisque praesumpserit,
sed secundum sensus quos Spiritus Sanctus hactenus per Ecclesiam
docuit, docet et suggerit, dicente magistro Ecclesiae Christo: Paracletus
quem mittet Pater in nomine meo, ipse vos docebit omnia, et suggeret
omnia quaecumque dixero vobis, cum venerit ipse Spiritus veritatis :
manebit vobiscum in aeternum, et docebit vos omnem veritatem. » —
Autres textes du xvre siècle, infra, ch. V, p. 219.
-
27. URBAIN II, Épist., 278 (P. L., 151, 538) reprise dans le Décret C. 1,
C. XIX, q. 2 (FRIEDBERG, Col. 839-840); ÉTIENNE DE TOURNAI (P.L., 211,
362, 366 s.); INNOCENT III, lettre au prieur de Durham, reprise dans les
Décrétales C 18, III, 31 (FRIEDBERG, II, 575) et cf. son Reg., II, 141;
VIII, 195; XI, 1, 62 et 182; XII, 195 (et H. TILLMANN, Papst Inno-
cenz III, Bonn, 1954, p. 28-31).
28. Voir, parmi tant de textes, INNOCENT III, écrivant à l'abbé de
S. André (POTTHAST, 690), repris dans C 28, X, V, 39 (FRIEDBERG, II
899).
29. Voir H. DE LUBAC, A propos de la formule: Diversi, sed non
adversi, dans R. S. R., 40 (1952 = Mél. J. Lebreton, 2), p. 27-40.
