TRADITION ET MAGISTÈRE
76. De vera religione, de Ecclesia, de fontibus Revelationis, Rome et
Tournai, 1896.
77. Article Tradition du Kirchenlexikon, t. XI, 1899, col. 1933 S.
78. Lehrbuch der Dogmatik, Freiburg, 1905, S7: « Sie (la trad.)
darf aber nicht mit dem kirchlichen Lehramte einfach identifiziert
werden, weil sie doch auch wieder den Ueberlieferungsorganen gegen-
über eine eigene objektive Grösse est, der jene Organe untergeordnet
sind und bleiben » (t. I, p. 30).
79. Tractatus de locis theologicis, Barcelone, 1916, nº 105.
80. Hettinger, De Groot, Pohle, Bartmann.
81. Par exemple VAN NOORT, De fontibus Revelationis, Amsterdam,
1911, nn. 6 et 7; J. V. BAINVEL cité infra. Voir Franzelin et W. Wilmers:
cf. DENEFFE, Der Traditionsbegriff, p. 117-124. Citons encore Dom GuÉ-
RANGER, qui écrivait : « La Tradition, qui est la Parole de Dieu comme
l'Écriture, sera consultée aussi. On la trouve dans les écrits des Pères
qui rendent témoignage de la foi de leur temps, et surtout dans la
pratique de l'Église, que l'Esprit Saint dirige toujours... » (De la Monar-
chie pontificale, Paris et Le Mans, 1870, p. 127.)
82. PERRONE, Tract. de locis theol., pars II, sect. 2, nº 337 (Praelec-
tiones, Paris, 1886, t. IV); FRANZELIN, op. cit., thes. I, III, XIII, p. 155 et
173; XXIII, p. 263.
83. De fide, disp. V, sect. I : puisque notre foi va à Dieu mediante une
proposition d'Eglise, il faut, outre Dieu, une règle infaillible «< ex parte
objecti, ut appliquans vel proponens ». « Ut melius intelligatur de qua
re sit sermo, possumus inter proponentes fidem, quemdam proximum
et alium remotum. Proximum voco ipsum praedicatorem vel doctorem
qui fidem docet et suadet, remotum appello Scripturam, concilia vel
aliquid simile, in quo solet fundari verbum doctoris, ut suam doctrinam
veram fidem esse persuadeat. (...) Proximus proponens non habet de se
auctoritatem... in proponente autem remoto, ut in suo ordine sit suffi-
ciens, debet supponi haec auctoritas et ideo illud vocatur regula fidei »
(Opera, éd. VIVÈS, Paris, 1858, t. XII, p. 137-138).
84. Noter ici ces réactions de S. THOMAS: « Sicut homo debet obedire
inferiori potestati in his tantum in quibus non repugnat potestas supe-
rior: ita etiam debet homo se primae regulae in omnibus commensurare
secundum suum modum, secundae autem regulae debet se homo
commensurare in his in quibus non discordat a prima regula, quia in
his in quibus discordat, jam non est regula. Et propter hoc praelato
contra fidem praedicanti non est assentiendum, quia in hoc discordat a
prima regula »> (In III Sent., d. 25, q. 2, a. I, qª 4, ad. 3); « Minores non
habent fidem implicitam in fide majorum, nisi quatenus majores adhae-
rent doctrinae divinae. Unde et Apostolus dicit: Imitatores mei estote,
sicut et ego Christi (1 Co, 4, 16). Unde humana cognitio non fit regula
fidei, sed veritas divina: a qua si aliqui majorum deficiant, non praeju-
dicant fidei simplicium... » (Sum. theol., IIa IIae, q. 2, a. 6, ad. 3): sur
quoi Cajetan remarque : « Nota duo. Primo quod humana cognitio non
est regula fidei, sed divina doctrina. Ac per hoc, quamvis universalis
Ecclesiae cognitio non possit errare, non tamen ipsa est fidei regula, sed
doctrina divina cui innititur. » Et comparer encore cette critique que
le P. A. GARDEIL adressait au P. Bainvel : « Au point de vue théorique,
287
;
