
LA TRADITION ET LES TRADITIONS
dant que tel texte de S. Paul doit s'entendre «< secundum consensum
Ecclesiae »: p. 734, 1. 23-27.
31. CANO, In IIam IIae, q. 1, a. 10 (ms. Vat., lat. 4647, fol. 22):
<< In interpretatione Sacrae Scripturae is sensus accipiendus est qui
constanter datur a sanctis... »; q. II (fol. 94) (la 6e sorte de veritas
catholica) de illis quas omnes sancti unanimi consensu tradiderunt
adversus haereticos, ad hoc enim a Deo nobis sunt dati, nam sensus
Ecclesiae circa Sacram Scripturam non est cujusque, sed virorum doc-
torum et exercitatorum et horum sensum alii sequi tenentur; ergo si
errarent, tota ecclesia sine dubio deficeret ». Cité par C. Pozo, La Teo-
ria del Progresso dogmatico en los Teologos de la Escuela de Salamanca,
Madrid, 1959, p. 134; MARTIN PEREZ AYALA, De Divinis, apostolicis
atque ecclesiasticis traditionibus, deque authoritate ac vi earum sacrosancta
assertio (composé en 1545), Cologne, 1560 : « Quando de intellectu
scripturae super rebus gravibus ad religionem pertinentibus acriter
controvertitur, nec eadem scriptura fidei quaestiones definiri valent,
ad Spiritus Sancti publicum magisterium in traditionibus apostolicis et
sensu Ecclesiae contentum, necessario est habendus recursus, tanquam
ad certissimum remedium et tutissimum asylum » (cité par POLMAN,
L'Élément historique, p. 293, n. 3).
32. 1er concile du Vatican: D 1788, 1794, 1795, 1800, 1821, 1822,
1824, 1826, 1832, 1836. LEON XIII, enc. Providentissimus, 18 nov.
1893 D 1942.
33. P. CHAILLET, La Tradition vivante, dans R. S. P. T., 27 (1938),
p. 161-183; p. 171, avec référence à Symb., § 37 (10e éd., 1921, p. 337;
éd. GEISELMANN, 1958, p. 393) et § 38 (p. 358 s., 416 s.). Sur le Volks-
geist, voir J. RANFT, La Tradition vivante. Unité et développement, dans
L'Église est une. Hommage à Möhler, Paris, 1939, p. 102-126 (p. 120);
J. R. GEISELMANN, Lebendiger Glaube aus geheiligter Ueberlieferung. Der
Grundgedanke der Theologie J. A. Möhlers u. d. kathol. Tübinger Schule,
Mayence, 1942, p. 513, 564, 578, n. 1; E. VON IVANKA, « Geistkirche »
und « Gotträgervolk ». Zum Kirchenbegriff der Ostkirche, dans Z. K. T.,
71 (1949), p. 347-354. Pour le contexte romantique de l'idée, cf.
J. R. GEISELMANN, J. A. Möhler, Die Einheit der Kirche und die Wie-
dervereinigung der Konfessionen, Vienne, 1940, p. 46 et n. 32.
34. CHAILLET, art. cité, p. 168, avec référence à Die Einheit, surtout
SS I et 8.
35. Voir Symb., § 39.
36. H. FRIES, dans Die mündliche Ueberlieferung, hrsg. v. M. SCHMAUS,
Munich, 1957, p. 119 s.
37. Voir G.-G. JOYCE, La Foi qui discerne d'après S. Thomas, dans
R. S. R., 6 (1916), p. 433-435; J. DE GUIBERT, A propos des textes de
S. Thomas sur la foi qui discerne, ibid., 9 (1919), p. 30-44.
38. Application à l'Église comme telle: outre MÖHLER et MARIN-
SOLA (L'Evolution homogène du dogme), M. D. KOSTER, Volk Gottes
im Wachstum des Glaubens. Himmelfahrt Mariens und Glaubenssinn,
Heidelberg, 1950; J. BEUMER, Glaubenssinn der Kirche?, dans Trierer
Theol. Zeitschr., 61 (1952), p. 129-142 (critique du précédent); CL. DIL-
LENSCHNEIDER, Le Sens de la foi et le progrès dogmatique du mystère
marial, Rome, 1954; C. BALIĆ, Il senso cristiano e il progresso del Dogma,
dans Gregorianum, 33 (1952), p. 106-135.
292
